Getting Started with Geographic Information Systems

Hầu như chúng ta đều biết mặc dù những khái niệm về GIS đã bắt nguồn từ thời rất xa xưa nhưng một khái niệm rõ ràng về GIS chỉ thật sự xuất hiện vào những năm 60 khi GS. Roger Tomlinson xây dựng thành công hệ thống CGIS (Canada Geographic Information System). Từ đó đến nay GIS phát triển không ngừng không những về mặt ứng dụng, kỹ thuật, mà cả về mặt lý luận khoa học. Tuy nhiên có lẽ chúng ta cũng còn một số những thắc mắc như: Những khái niệm cơ bản về GIS là gì? Chúng có nguồn gốc từ đâu? Những khái niệm này quan hệ với nhau như thế nào để hình thành nên một hệ thống thông tin địa lý hay một khoa học thông tin địa lý? Chúng được ứng dụng vào thực tế như thế nào? Những thắc mắc như vậy đôi lúc làm chúng ta gặp khó khăn trong nghiên cứu và ứng dụng GIS. Bản thân Mr.iGIS cũng đã từng có cảm giác này và rất muốn tìm hiểu tường tận những khái niệm cơ bản của GIS trước khi học hỏi những khái niệm mới.

Mr.iGIS đã đọc và nhận thấy quyển sách Getting Started with Geographic Information Systems viết bởi Keith C. Clarke là một trong những quyển sách có thể giúp bạn rất nhiều để trả lời những thắc mắc trên. Trong bài viết này, Mr.iGIS sẽ tóm lượt một số thông tin cơ bản về quyển sách mà Mr.iGIS có ấn tượng sâu sắc. Quyển sách mà Mr.iGIS có được là phiên bản 2, xuất bản năm 1999. Hiện tại, Keith C. Clarke đã có chỉnh sửa và cho xuất bản đến phiên bản 4.


Getting Started with Geographic Information Systems

Keith C. Clarke

Prentice Hall , Inc.

ISBN: 0-13046-027-3
Bìa cứng


Quyển sách Getting Started with Geographic Information Systems, khoảng 338 trang, được bố cục với 10 chương, bao gồm: (1) What is a GIS? (2) GIS's Roots in Cartography, (3) Maps as Numbers, (4) Getting the Map into the Computer, (5) What Is Where? (6) Why Is It There? (7) Making Maps with GIS, (8) How to Pick a GIS, (9) GIS in Action, và (10) The Future of GIS. Mỗi chương là một sự tổng hợp thông tin hoàn hảo bao gồm những giải thích khá cụ thể và dễ hiểu những khái niệm rất cơ bản trong GIS, danh mục định nghĩa từ chuyên môn có liên quan trong chương, giới thiệu một chuyên gia về GIS, và phần câu hỏi và bài tập thực hành của chương.

Đúng như lời mở đầu, Getting Started with Geographic Information Systems thật sự là quyển tài liệu tham khảo bổ ích cho những người mới bắt đầu làm quen với GIS và ngay cả những người đã và đang nghiên cứu GIS. Trong thực tế, quyển tài liệu này đã và đang được sử dụng như một giáo trình giảng dạy GIS đại cương ở rất nhiều trường đại học của Mỹ. Có 2 yếu tố về cách trình bày của quyển sách làm Mr.iGIS rất có ấn tượng. Trước hết đó là cách nêu và giải thích những khái niệm chuyên môn GIS. Quyển sách không chỉ đơn thuần nêu thuật ngữ và định nghĩa mà hơn thế, nó đặt thuật ngữ vào một tình huống/hoàn cảnh cụ thể để giải thích. Hơn nữa, tác giả còn sử dụng những ví dụ rất đơn giản và thực tế để giải thích thuật ngữ nhằm giúp người đọc hiểu rõ và hiểu tường tận khái niệm ẩn bên trong của mỗi thuật ngữ. Đây là một cách trình bày khá tỉ mĩ và công phu thể hiện sự quan tâm đến đọc giả. Hơn nữa, tác giả cũng đã cố gắng liên kết những khái niệm với nhau thành một hệ thống nhằm giúp người đọc dễ hình dung hệ thống khái niệm về GIS.

Phần tóm tắt ý chính mỗi cuối chương chỉ với những chấm đầu dòng ngắn gọn và súc tích chính là yếu tố ấn tượng khác của Mr.iGIS về quyển sách này. Nếu bạn là người bận rộn không có nhiều thời gian để đọc tường tận những giải thích và minh họa của tác giả, đây chính là nơi lý tưởng để bạn đọc. Bạn cũng có thể đọc phần tóm tắt trước khi đọc phần nội dung của chương. Nói cách khác, phần tóm tắt mỗi cuối chương chỉ với 1 hoặc 2 trang, theo Mr.iGIS, rất có giá trị bởi lẽ nó không những giúp người đọc hệ thống hóa kiến thức sau khi đọc mỗi chương mà còn giúp người đọc làm quen với ý chính của mỗi chương trước khi đọc. Ngoài ra, mỗi chương luôn tích hợp thông tin về một chuyên gia GIS giúp người đọc mở rộng kiến thức về sự đa dạng và phong phú trong các hoạt động GIS trên thế giới. Danh sách định nghĩa các thuật ngữ chuyên ngành có liên quan ở phần cuối là bản tham khảo bổ ích mọi lúc, mọi nơi, và với tất cả mọi người yêu thích GIS.

Tất cả 10 chương của quyển sách đều trình bày xen kẽ những khái niệm cần thiết khi nghiên cứu GIS mặc dù tiêu đề mỗi chương hướng đến một vấn đề cụ thể trong GIS. Trong đó, chương 1, 2 và 7 hầu như tập trung vào khái niệm, sự hình thành GIS cũng như sự giống nhau và khác nhau giữa GIS và bản đồ. Trong chương 3 và chương 4, tác giả thảo luận về phương thức lưu trữ dữ liệu GIS vào máy tính. Từ đó, người đọc có thể hiểu được vì sao GIS cần đến khoa học máy tính và sự khác biệt của chúng. Chương 5 và 6 lại tập trung vào khả năng phân tích và khai thác dữ liệu GIS. Qua đó, người đọc có thể nhận thấy sự cần thiết của toán học trong GIS và sự thừa hưởng và phát triển thành quả của ngành toán trong GIS như thế nào. Các chương còn lại bao gồm 8, 9 và 10 thảo luận về những yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng GIS trong thực tế và tương lai phát triển của GIS.

Có thể các bạn nghĩ quyển sách được viết bằng tiếng Anh nên khó tiếp cận cho người Việt Nam chúng ta. Tuy nhiên Mr.iGIS nhận thấy tác giả đã sử dụng những từ vựng tiếng Anh khá đơn giản, thông dụng, và dễ hiểu và cách hành văn cũng rõ ràng, trong sáng giúp người đọc mới làm quen với GIS và với một ít kỹ năng về tiếng Anh có thể đọc và hiểu tốt.

Nói tóm lại, quyển sách Getting Started with Geographic Information Systems đã rất hữu ích cho Mr.iGIS và hy vọng bạn cũng sẽ tìm thấy những điều bổ ích từ quyển sách này. Chúc các bạn thành công trong những nghiên cứu về GIS của mình nhé.

--------------
Mr. iGIS